
In 2008 boekte de land- en tuinbouw als geheel een matig resultaat. In de meeste takken van de agrarische sector is het inkomen veel lager dan vorig jaar (tabel 1). Alleen de varkenshouders zien de inkomens echt verbeteren, maar dat was na een slecht 2007 ook hard nodig. De glastuinbouw heeft in 2008 het slechtste jaar na de eeuwwisseling. Voor veel agrarische bedrijven waren de hoge kosten van energie en veevoer dit jaar een te grote hindernis om tot een redelijk inkomen te komen. Vrij veel bedrijven zullen zelfs een negatief inkomen hebben of in elk geval geen besparingen kunnen realiseren. De opbrengstprijzen van veel producten zijn vooral door een hoger aanbod en de laatste maanden bovendien mede door de kredietcrisis gemiddeld lager dan vorig jaar.
Behalve voor de land- en tuinbouw is er ook een raming gemaakt van de resultaten van de visserij. De zeevisserij heeft een langdurig kostenprobleem maar in de belangrijkste tak, de kottervisserij, waren de nettoresultaten in 2008 per saldo positief, conform de trend die in 2007 is ingezet.
Veehouderij
De veevoerprijzen, die dit jaar 15 tot 20% hoger zijn, drukken zwaar op het bedrijfsresultaat van de veehouderij en dan vooral van de intensieve veehouderijbedrijven. De pluimveehouderij komt hierdoor, ondanks gestegen opbrengstprijzen, zelfs tot negatieve inkomens. Varkenshouders zien door hogere prijzen van biggen en vleesvarkens het inkomen wel verbeteren, maar dat blijft nog erg mager. Het redelijke bedrijfsresultaat van de melkveehouderij in 2008 is vooral te danken aan de hogere melkprijzen in het eerste half jaar. Daarna is het resultaat duidelijk onder druk gekomen.Het inkomen daalt door kostenstijgingen en een geringere omzet en aanwas van vee. De laatste maanden zijn de zuivelprijzen fors gedaald en ook zijn de veevoerprijzen door de veel lagere graanprijzen al een stuk lager dan tot voor kort.
Akkerbouw
Het inkomen van akkerbouwers daalt dit jaar door lagere prijzen van de meeste gewassen en hogere kosten van onder meer kunstmest. Hogere kg-opbrengsten per hectare kunnen dit niet compenseren. In 2007 waren de inkomens nog relatief hoog, mede door de toen bijna ongekend hoge graanprijzen.
Tuinbouw
Veel glastuinbouwbedrijven hebben dit jaar te maken met lagere opbrengstprijzen van de producten en hogere kosten van onder meer arbeid en gas. De inmiddels gedaalde olieprijzen werken vertraagd door in de gasprijzen die de tuinder betaalt. De rentabiliteit van de glastuinbouw komt met een daling van 5%-punt op slechts 92. Champignontelers hebben ook een lager inkomen dan vorig jaar, onder meer door lagere opbrengstprijzen en hogere kosten van compost. Voor groentelers in de open grond en telers van bloembollen zijn de bedrijfsresultaten dit jaar aanzienlijk slechter dan in 2007, vooral door tegenvallende prijzen. Voor fruittelers en boomkwekers zijn de inkomens ongeveer gelijk aan die in 2007, dat de boeken ingaat als redelijk tot goed. Vooral de fruittelers met peren profiteren dit jaar van veel hogere prijzen.
Visserij
De kottersector zal het jaar 2008 met een bescheiden winst kunnen afsluiten omdat vooral de garnalenvisserij winstgevend was terwijl de platvisvisserij in het algemeen juist verliesgevend was. De concurrentie met geïmporteerde visproducten is groot. Bedrijven investeren momenteel in alternatieve, energiezuinige en milieuvriendelijker visserijmethoden waarbij kostenbesparing van groot belang is. De capaciteit van de kottervloot is door een saneringsronde begin dit jaar fors gekrompen (-15 %). In het laatste kwartaal zijn de visvangsten goed en de brandstofprijzen zijn fors gedaald waardoor visserijbedrijven weer even iets meer lucht lijken te krijgen.
|
Tabel 1
|
Gemiddelde rentabiliteit en inkomen (x 1.000 euro) op agrarische bedrijven |
|
|
Opbrengst per 100 euro kosten |
Inkomen uit bedrijf, per onbetaalde a.j.e. a) |
Totaal inkomen per bedrijf
b) |
Mut. c) |
|
|
2007 |
2008
(r) |
2007 |
2008 (r) |
2007 |
2008 (r) |
|
|
Melkveebedrijven |
96 |
89 |
65 |
39 |
111 |
70 |
- - |
|
Vleeskalverbedrijven |
83 |
85 |
31 |
35 |
50 |
54 |
0/+ |
|
Varkensbedrijven, w.v. |
76 |
91 |
-53 |
12 |
-42 |
35 |
+++ |
|
- fokvarkensbedrijven |
71 |
89 |
-71 |
7 |
-79 |
21 |
+++ |
|
- vleesvarkensbedrijven |
80 |
93 |
-25 |
25 |
0 |
43 |
++ |
|
-gesloten varkensbedrijven |
77 |
92 |
-57 |
19 |
-51 |
55 |
+++ |
|
Leghennenbedrijven |
97 |
88 |
41 |
-11 |
72 |
0 |
- - - |
|
Vleeskuikenbedrijven |
100 |
94 |
61 |
-5 |
79 |
8 |
- - - |
|
Akkerbouwbedrijven |
91 |
85 |
52 |
23 |
74 |
43 |
- - |
|
- zetmeelaardappelbedrijven |
97 |
92 |
70 |
40 |
96 |
61 |
- - |
|
Glastuinbouwbedrijven, |
97 |
92 |
39 |
8 |
75 |
21 |
- - - |
|
- glasgroentenbedrijven |
96 |
90 |
33 |
-15 |
60 |
-21 |
- - - |
|
- snijbloemenbedrijven |
96 |
91 |
33 |
6 |
68 |
17 |
- - - |
|
- pot- en perkplantenbedrijven |
100 |
96 |
63 |
23 |
110 |
47 |
- - - |
|
Champignonbedrijven |
100 |
95 |
46 |
28 |
. |
. |
- |
|
Opengrondsgroentebedrijven |
96 |
85 |
41 |
13 |
. |
. |
- - |
|
Fruitbedrijven |
89 |
89 |
36 |
38 |
. |
. |
0/+ |
|
Bloembollenbedrijven |
95 |
88 |
51 |
10 |
. |
. |
- - |
|
Boomkwekerijbedrijven |
96 |
95 |
44 |
41 |
. |
. |
-/0 |
|
a) arbeidsjaareenheid b) in het totaal inkomen zijn inkomsten van buiten het bedrijf van de ondernemers en partners meegerekend. Het gaat om inkomsten uit onder meer arbeid, bijvoorbeeld in loondienst, vermogen en (sociale) uitkeringen. c) Mutatie totaal inkomen (voor de laatste 5 groepen: mutatie inkomen uit bedrijf per onbetaalde a.j.e.);
-/0/+ = + of - maximaal 5.000 euro; - of + = 5.000-25.000 euro; - - of ++ = 25.000-50.000 euro;
- - - of +++ = > 50.000 euro |
Rapport 2008-072 Actuele ontwikkeling van resultaten en inkomens in de land- en tuinbouw, 2008
Rapport 2008-091 Visserij in Cijfers 2008 (conceptversie)