Markt, innovatie en mededinging

  Onderzoeksvelden
  Thema's A-Z
  Archief
  Projecten
  Expertise
  Samenwerking

De concurrentiekracht van de Europese voedingsketen is traditioneel sterk, maar staat sinds 2000 onder druk. Concurrerende economieën als de VS, Canada en Australië presteren beter dan de EU in termen van innovatie en productiviteit.
De relatieve verslechtering van de concurrentiepositie van de Europese voedingsmiddelensector vergroot de noodzaak tot innovatie. De huidige en toekomstige concurrentiekracht hangen met name af van het innovatievermogen van de keten.

Concurrentieverhoudingen
De prestaties van de keten worden onder andere beïnvloed door veranderingen in de concurrentieverhoudingen binnen de keten. De concentratie in het grootwinkelbedrijf heeft de concurrentie binnen de keten verscherpt. Dit gaat in potentie gepaard met prijsdruk en oneerlijke handelspraktijken. Mededingingsautoriteiten en andere overheden toetsen de keten hier voortdurend op.

Het LEI voert in dit vlak beleidsevaluaties, benchmarkstudies en achtergrondstudies uit.


De belangrijkste onderwerpen binnen dit onderzoeksthema zijn:


Concurrentiekracht

De economische kracht van sectoren en ketens kan vastgesteld worden op basis van indicatoren die zaken als de kosten, de productiviteit, het export- en het innovatievermogen meten. Vergelijkingen door de tijd heen en tussen landen laten zien hoe de concurrentiepositie zich ontwikkelt.

Ons onderzoek
Een koppeling aan variabelen als de consumentenvraag, technologische ontwikkeling en beleid kan de concurrentiepositie verklaren. Het LEI doet dit door middel van concurrentieanalyses en andere benchmarkstudies.

terug naar boven


Innovatie

Innovatie is een belangrijke determinant van concurrentiekracht en economische groei. De Nederlandse agribusiness is vanouds kennisintensief en innovatief. De innovaties zijn afhankelijk van veranderingen in de ketenstructuur, in de vraag van afnemers en consumenten naar onder andere duurzaamheid en in het innovatiebeleid.

Ons onderzoek
LEI-onderzoek richt zich op prikkels en belemmeringen voor innovatie in de primaire sector en de verwerkende industrie en op evaluatie en monitoring van innovatieactiviteiten en innovatiebeleid. Onderzoek loopt uiteen van een jaarlijkse enquête onder boeren en tuinders, actiegericht onderzoek met ondernemers en kennisinstellingen tot kwalitatief en kwantitatief onderzoek over de mate van innovatie in de sector.

terug naar boven


Mededinging en prijsvorming

Het grootwinkelbedrijf (GWB) is sinds de jaren negentig sterk geconcentreerd in de meeste Europese landen. Dit heeft de onderhandelingspositie van het GWB versterkt ten opzichte van zijn leveranciers, mede vanwege de controle die het GWB uitoefent over het schap en de opkomst van huismerken.

Prijsvorming
De sterke prijsconcurrentie in het supermarktkanaal zet de prijsvorming in de gehele keten onder druk. Dit roept discussies op over de vraag waarom het verschil tussen de consumentenprijs en de af-boerderijprijs zo groot is en of consumentenprijzen af-boerderijprijzen nog wel volgen.

Om de positie van het midden- en kleinbedrijf in de keten te versterken bekijken Europese overheden momenteel of de randvoorwaarden verbetering behoeven. Dit betreft zaken als het mededingingsbeleid, transparantie en harmonisatie van contractwetgeving.

Ons onderzoek
Het LEI voert rond dit thema met name wetenschappelijk onderzoek en beleidsevaluaties uit naar prijstransmissie, prijsopbouw en marktmacht.


terug naar boven

  
Print deze pagina

Contact
Frank Bunte
visitekaartje
»  meer Contact
 Direct naar
   Markt & Ketens