Normen en voorschriften voor de handel

  Onderzoeksvelden
  Thema's A-Z
  Archief
  Projecten
  Expertise
  Samenwerking

De laatste jaren is er sprake van een sterk toegenomen regulering in de landbouwsector. In de context van internationale handel gaat het daarbij om de zogenaamde niet-tarifaire maatregelen (NTM’s).
Naast de toenemende normering door de agro-food industrie en supermarkten hebben ook overheden – met name in de hoge-inkomenslanden – de regelgeving aangescherpt en nieuwe regels ingevoerd met betrekking tot de eisen waaraan producten en processen moeten voldoen. Dergelijke regels hebben niet alleen betrekking op voedselveiligheid, maar ook op kwaliteitsaspecten die gerelateerd zijn aan beleidsdoelen van de overheid in het belang van producenten, consumenten en de maatschappij als geheel.

Effecten op de handel
De normen en voorschriften zijn voor elk land anders en exporteurs moeten aan de verschillende eisen van alle importlanden voldoen om hun producten op de internationale markten te kunnen verkopen. Importeisen kunnen daardoor leiden tot problemen aan de grens en kunnen zo van invloed zijn op de omvang en de waarde van de handel. Doordat exporteurs hogere kosten hebben als gevolg van de eisen van importerende landen, kunnen normen en voorschriften de handelsstromen tussen landen hinderen. Ze kunnen daarentegen ook een katalysator voor de handel zijn en de handel gemakkelijker maken.

Ons onderzoek
Het onderzoek van het LEI is gericht op een kwalitatieve en kwantitatieve analyse van NTM’s en de invloed van deze maatregelen op de handel en de markt, inclusief problemen in de keten. In deze context onderzoekt het LEI de activiteiten op het gebied van internationale coördinatie, harmonisatie en wederzijdse erkenning van voorschriften, die erop zijn gericht de potentiële handel belemmerende effecten van normen te neutraliseren. Dit onderzoek omvat de analyse van normen en voorschriften in bilaterale en multilaterale handelsovereenkomsten, in het bijzonder WTO-overeenkomsten over sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS) en technische handelsbelemmeringen (TBT).

Het onderzoek van het LEI met betrekking tot normen en voorschriften in de handel van landbouwproducten is gericht op het leveren van inzichten voor beleidsvorming en het ondersteunen van de dialoog tussen beleidsmakers, de particuliere sector en andere stakeholders, zowel in Nederland als inlanden waarmee Nederland handel drijft, met name ontwikkelingslanden en opkomende economieën.

terug naar boven


Geselecteerde publicaties
  • Exploring non-tariff measures in agri-food trade: Incidences and issues from the Dutch perspective (2012)
    Dit rapport is gaat in op problemen met NTM's, waarbij de focus ligt op importeisen als een belangrijke categorie NTM's voor de internationale handel in landbouwproducten. De eisen die door de importlanden worden gesteld aan producten en processen veroorzaken geen grote problemen voor Nederlandse exporteurs zolang de verkoop in de buitenlandse markt de extra kosten dekt. Transparantie lijkt een groot probleem te zijn.
  • Establishment approval in international trade of animal products (2012)
    Dit rapport geeft een overzicht van de verschillende eisen van importlanden waaraan exporteurs binnen de internationale agrarische handel moeten voldoen. De nadruk ligt op dierlijke producten daar importeisen met name voor deze producten gelden.
  • NTMs and gravity-type models: state of the art and analysis of the literature (working paper EU FP7 project 'NTM impact') (2011)
    In deze paper wordt geprobeerd inzicht te geven in de complexiteit en problemen bij de economatrische waardering van de effecten van NTMs en bij te dragen aan een beter begrip over NTMs en hun gevolgen voor het handelsverkeer.
  • Non-tariff measures affecting agro-food trade between the EU and Africa: Summary of a workshop. European Commission Institute for Prospective Technological Studies (IPTS) (2010)
    Dit rapport bevat de presentaties en de samenvatting van de IPTS workshop "niet-tarifaire maatregelen (NTMs) die van invloed zijn op de agro-food handel tussen de EU en Afrika", gehouden in september 2010 in Sevilla.
  • Index of heterogeneity in requirements in international agri-food trade (2010, EC FP7 project "NTM impact" working paper 01/10)
    In dit paper wordt het conceptuele kader uiteengezet voor het vergelijken van importeisen tussen landen. Een aantal onderwerpen worden belicht vanuit het oogpunt van de EU-exporteurs door bestaande onderzoeken en registers met klachten van exporteurs naast elkaar te leggen. Er wordt een index van heterogeniteit in importeisen ontwikkeld om verschillen die van invloed kunnen zijn op de handelsstromen vast te stellen en een samenvattend overzicht te creëren.
  • Veterinary export certification: potential barriers to Dutch exports in world markets (2010)
    Het officiële veterinaire exportcertificaat is een omvangrijk instrument om het risico van overdracht van dierziekten in de interenationale voedselhandel te verkleinen. Het Nederlandse exportcertificaat helpt exportbeperkingen te voorkomen, terwijl de certificering in lijn blijft met de veranderende importvoorwaarden.
  • Framework for analyzing regulations and standards in the NTM Impact project (2009, Paper at the International Association of Agricultural Economists (IAAE) Conference)
    In dit paper wordt duidelijk gemaakt welke problemen en uitdagingen er zijn voor onderzoek met betrekking tot de impact van voorschriften en normen op de handel in landbouwproducten, zoals het koppelen van een economische analyse van de impact van handel in landbouwproducten aan specifieke onderzoeksvragen, de impact van overheidsvoorschriften versus particuliere normen, kosten en baten van regulerende maatregelen en het opnemen van een risicobeoordeling in de analyse. Verder wordt ingegaan op dataselectie en methodes om de impact van voorschriften en normen (in het bijzonder NTM’s) te analyseren. 
  • Between Safety and Commerce: How Sanitary Measures Affect Global Dairy Trade (2007, Issue Brief 24, International Food & Agricultural Trade Policy Council (IPC), Washington DC)
    De resultaten van een wereldwijd onderzoek onder de 20 grootste zuivelbedrijven naar de problemen waar zij mee te maken hebben op het gebied van fytosanitaire maatregelen. De economische impact van deze maatregelen wordt gekwantificeerd op basis van schattingen van gerelateerde handelskosten en verliezen. 
  • Consumer health hazards in international food trade (2007)
    In dit onderzoek wordt aangegeven op welke manier risico’s voor de volksgezondheid, die te maken hebben t voedsel, diervoeder of eetgewoonten , verband kunnen houden met internationale handel. Het rapport bevat een casestudy naar residuen van antibiotica in gekweekte garnalen, als illustratie van het gebruik van handelsanalysemethodes voor risicoanalyses en waarschuwings systemen.

terug naar boven

  
Print deze pagina