Het LEI helpt overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties om de risico’s voor plantgezondheid beheersbaar te houden en tegelijk een maatschappelijk verantwoorde gewasbescherming te bevorderen.
Gewasbescherming gaat gepaard met bestrijdingsmiddelen. Enerzijds roept het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de maatschappij bezorgdheid op over voedselkwaliteit, milieukwaliteit, biodiversiteit en blootstelling van omwonenden. Anderzijds hebben akkerbouwers en tuinders te maken met gewasschade door ziekten, plagen en onkruiden. En dan is er nog het gevaar van insleep van nieuwe ziekten en plagen uit andere werelddelen.
Expertise
Het LEI ontwikkelt expertise op het gebied van fytosanitair beleid, gewasbescherming en invasieve exoten. Hiermee ondersteunt het LEI overheid en bedrijfsleven om:
- de plantaardige productie te beschermen tegen schadelijke inheemse en uitheemse ziekten en plagen
- het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te reguleren om schade aan het milieu te beperken
- de biodiversiteit en de groene ruimte te beschermen tegen schadelijke uitheemse dieren en planten (invasieve exoten).
Lees meer over:
Omgaan met maatschappelijke debatten
Maatschappelijke organisaties speelden de afgelopen 15 jaar een belangrijke rol in de vernieuwing van het gewasbeschermingsbeleid. De milieubeweging organiseerde met succes campagnes en rechtszaken voor verbetering van de voedselkwaliteit en aanscherping van het toelatingsbeleid.
Omslagmoment maatschappelijk debat
Door een historische analyse van 15 jaar krantenberichten en Kamervragen, werd duidelijk hoe hoogoplopende, emotioneel geladen debatten na verloop van tijd resulteren in technische en organisatorische innovaties. In het EU-project ENDURE is een analyse ontwikkeld om omslagmomenten en omslagmechanismen in maatschappelijke debatten te ontdekken. De verkregen inzichten worden gebruikt bij het ontwikkelen van het Nationaal Actie Plan duurzame gewasbescherming.
terug naar boven
Risicoanalyse
Voordat maatregelen genomen worden om het risico van een plantziekte of invasieve exoot te beheersen, zal eerst het risico geanalyseerd moeten worden. Daarvoor heeft het LEI verschillende methoden ontwikkeld. Met behulp van een ketenrisicomodel kan worden nagegaan hoe een populatie schadelijke organismen zich ontwikkelt in een productie- en afzetketen en in welke schakel van de keten het beste kan worden ingegrepen. In het EU-project PRATIQUE zijn methoden ontwikkeld die gebruikt kunnen worden in Pest Risk Analysis, zoals modellen voor het inschatten van de economische gevolgen. Daarnaast werken we aan methoden voor het inschatten van de kansen op en gevolgen van de insleep van een exotische plantenziekte of -plaag en aan identificatie van risicovolle handelsstromen.
terug naar boven
Risicoperceptie
en gedragDe afgelopen jaren is onderzocht hoe ondernemers aankijken tegen fytosanitaire risico’s en hoe ze daarmee omgaan. Hiervoor is een model ontwikkeld dat inzicht geeft in de belangrijkste factoren die van invloed zijn op risicoperceptie en gedrag van actoren. Ook ten behoeve van de beheersing van invasieve exoten is dit type onderzoek uitgevoerd, waarbij is gekeken naar de risicoperceptie van belangrijke stakeholders en het draagvlak voor maatregelen. Deze onderzoeken dragen bij aan een betere aansluiting van het beleid bij de dagelijkse praktijk van de doelgroep.
terug naar boven
Beleidsevaluatie
Een belangrijk onderzoeksterrein is het evalueren van beleid, zowel ex ante als ex post, zoals het doorlichten van de effecten van een bepaald beleidsinstrumentarium. Dit gebeurt in het EU-project TEAMPEST, waarin de mogelijke gevolgen van financiële beleidsinstrumenten op de verduurzaming van gewasbescherming zijn onderzocht.
Ook kan de gehele inrichting van een beleidsveld doorgelicht worden. Een voorbeeld daarvan is de ontwikkeling van het bestuurskundige kader ‘Naar Fytopia', waarin zowel de vraag is beantwoord of de overheid een taak heeft bij het voorkomen en beheersen van fytosanitaire risico’s, als de vraag hoe het fytosanitair stelsel het beste ingericht kan worden, rekening houdend met belangen en verantwoordelijkheden van stakeholders.
terug naar boven
Simulatiemodellenvoor geïntegreerde ziektebestrijding
Innovatie van teeltsystemen moet bij voorkeur gepaard gaan met innovatie van afzetsystemen. Deze koppeling tussen teelt en afzet vereist een terugvertaling van kwaliteitseisen (zoals residuniveau) uit de markt naar de bestrijdingsaanpak (zoals maatregelkeuze) in de teelt. Binnen het EU-project PURE ontwikkelt het LEI samen met fruitteeltdeskundigen uit diverse EU-landen het simulatiemodel PREMISE voor schurftbestrijding in appelen. Met het PREMISE-model kunnen onderzoekers en adviseurs leren hoe de bestrijdingsaanpak doorwerkt in milieubelasting, residuniveaus, opbrengstprijzen en bedrijfssaldo.
terug naar boven